Ek-1
ASANSÖR VE GÜVENLİK AKSAMININ TASARIMI VE YAPIMI İLE İLGİLİ
TEMEL SAĞLIK VE GÜVENLİK KURALLARI
1. Temel sağlık ve güvenlik kuralları altındaki zorunluluklar, ancak asansörü monte eden veya güvenlik aksamı imal eden tarafından planlanan şekilde kullanıldığı takdirde asansör veya güvenlik aksamın söz konusu
tehlikeye maruz kalacağı durumlarda uygulanır.
2. Yönetmelikte kapsanan temel sağlık ve güvenlik kuralları zorunludur. Ancak, hali hazırda tekniğin mevcut durumuyla, bunların ortaya koyduğu hedeflere ulaşılamaya bilinir. Bu gibi durumlarda, mümkün olduğu kadar geniş ölçüde, asansör veya güvenlik aksamı bu hedeflere yakın bir şekilde tasarlanmalı ve yapılmalıdır.
3. Güvenlik aksamı imalatçısı ve asansörü monte eden kendi asansörlerine uygulanan bütün her şeyi belirlemek ve monte amacıyla tehlikeleri değerlendirme zorunluluğu altındadırlar. Bu değerlendirmeyi dikkate alarak bunları tasarlamalı ve yapılmalıdırlar.
4. Bu Yönetmelikte kapsanmayan, 8/9/2002 tarihli ve 24870 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yapı Malzemeleri Yönetmeliğinde (89/106/AT) belirtilen temel kurallar asansörlere yöneliktir.
1. GENEL
1.1. Muhtemel bir tehlike varsa ve bu Ekte kapsanmıyorsa 5/6/2002 tarihli ve 24776 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Makina Emniyeti Yönetmeliğinin (98/37/AT) Ek-I'nin madde 1.1.2'sindeki temel sağlık ve güvenlik kuralları her şartlarda uygulanır.
1.2. Kabin
Kabin, azami kişi sayısı ve monte eden tarafından tespit edilen asansörün beyan yüküne karşı gelen yer ve mukavemeti sağlayacak şekilde tasarlanmalı ve monte edilmelidir.
İnsanların taşınması için planlanan asansörler için, boyutları elverdiği takdirde, kabin kendi yapısal özelliklerinin özürlü insanların ulaşım ve kullanımını engellemeyeceği veya kısıtlamayacağı şekilde ve bunların
kullanımını sağlayacak şekilde planlanan değişikliklere izin verecek şekilde tasarlanmalı ve monte edilmelidir.
1.3. Asılma şekilleri ve destek şekilleri
Kabinin asılma ve/veya destek şekilleri, bunların bağlantıları ve diğer uç parçaları, kullanım şartlarını, kullanılan malzemeyi ve imalat şartlarını dikkate almak suretiyle, yeterli bir seviyede toplam güvenliği temin etmek ve
kabinin düşme riskini asgariye indirmek üzere tasarlanmalı ve monte edilmelidir.
Kabini asmak için halatlar veya zincirler kullanıldığı takdirde, her birinin ayrı tutturma noktası olan en azından iki bağımsız halat veya zincir bulunmalıdır. Bu gibi halat veya zincirlerin, sabitlemek veya çevrim
oluşturmak için gerekli olmadığı sürece, hiçbir bağlantı veya ek yerlerinin olmaması gerekir.
1.4. Yüklemenin kontrolü (aşırı hız dahil)
1.4.1. Asansörler, hesaplanan yük aşıldığında normal şekilde çalışmasını önleyecek şekilde tasarlanmalı, imal edilmeli ve montajı yapılmalıdır. 1.4.2. Asansörler bir aşırı hız düzenleyicisi (regülatörü) ile teçhiz
edilmelidir.
Bu Kurallar, hareket sistemlerinin tasarlandığı aşırı hızın önlendiği asansörlere uygulanmazlar.
1.4.3. Hızlı asansörler bir hız-izleyici ve hız-sınırlayıcı gereç ile teçhiz edilmelidir.
1.4.4. Sürtünmeli makaralarla çalışan asansörler, çekme halatlarının makaralar üzerinde dengesini temin edecek şekilde tasarlanmalıdır.
1.5. Makine
1.5.1. Bütün insan ve yük asansörlerinin kendi asansör makinesinin bulunması gerekir. Bu kurallar, karşı ağırlık yerine bir ikinci kabin kullanılan asansörler için uygulanmaz.
1.5.2. Asansörü monte eden, asansör makinelerinin ve asansörün diğer ilgili tertibatların bulunduğu yerlere, acil durum ve bakım halleri dışında girilememesini temin eder.
1.6. Kumanda cihazları
1.6.1. Yanında refakatçisi olmayan özürlü insanların kullanımı için planlanan asansörlerin kumanda cihazları buna göre tasarlanmalı ve yapılmalıdır.
1.6.2. Kumandasının işlevleri açıkça belirtilmelidir.
1.6.3. Bir grup asansör için olan çağırma devreleri, paylaşılmış veya birbirlerine bağlı olabilirler.
1.6.4. Elektrikli teçhizat aşağıdaki şartları yerine getirecek şekilde monte edilmeli ve bağlanmalıdır:
- Doğrudan asansöre bağlantısı olmayan devreler ile karıştırılma ihtimali olmamalıdır.
- Elektrik enerjisi yük altında kesilebilmelidir.
- Asansörün hareketleri ayrı bir elektrik güvenlik devresinde bulunan elektrik güvenlik cihazına bağlanmalıdır.
- Elektrik tesisatındaki bir hata tehlikeli bir duruma sebebiyet vermemelidir.

 

2. KABİN DIŞINDAKİ KİŞİLERE YÖNELİK TEHLİKELER
2.1. Asansör, kabinin hareket ettiği boşluğa (asansör kuyusuna), acil durum ve bakım halleri dışında, ulaşılamamasını temin edecek güvenlik önlemleri tasarlanmalı ve yapılmalıdır. Bir kişi bu boşluğa girmeden önce
asansörün normal kullanımı imkansız hale getirilmelidir.
2.2. Asansör, kabin uç pozisyonlarından birindeyken ezilme (baskı) riskini önleyecek şekilde tasarlanmalı ve yapılmalıdır. Uç pozisyonların ötesine serbest bir boşluk veya bir barınak ile bu hedef sağlanmalıdır.
Ancak, belirli durumlarda, özellikle eski binalarda, bu çeşit bir çözümün uygulanmasının mümkün olmadığı durumlarda, Bakanlığın ilk onayı vermesi imkanını sağlamak için bu riski önlemek amacıyla başka uygun yollar
önerilebilir.
2.3. Kabinin girişleri ve kat çıkışları, planlamış kullanım şartları için yeterli mekanik dirence sahip asansör kapıları ile donatılmış olmalıdır.
Bir kilitleme tertibatı normal çalışma esnasında aşağıdakileri
önlemelidir:
- Bütün Durak kapıları kapalı ve kilit tertibatı kilitli olmadığı takdirde, kasıtlı veya kasıtsız olarak çalıştırılsa dahi, kabinin hareketine başlamasını,
- Kabin hala hareket halindeyken ve önceden belirlenmiş kat seviyesi dışında iken durak kapılarının açılmasını önlemelidir.
Ancak, kapılar açıkken bütün seviyeleşme hareketlerine belirli bölgelerde, seviyeleşme hızının denetlenmesi şartlarıyla izin verilebilir.

3. KABİN İÇİNDEKİ KİŞİLERE YÖNELİK TEHLİKELER
3.1. Asansör kabinleri, havalandırma açıklıkları haricinde sabit tavan ve taban dahil olmak üzere tam-boy duvarlarla tamamen kapalı olmalı ve tam-boy kapıları olmalıdır. Bu kapılar kapalı olmadığı sürece, bu Ekin madde 2.3'ün üçüncü alt paragrafında bahsi geçen seviyeleşme hareketleri dışında, kabinin hareket etmemesi ve eğer kapılar açıksa durma konumuna gelmesini temin edecek şekilde tasarlanmalı ve monte edilmelidir.
Kabin ile asansör kuyusu arasına düşme riski varsa veya kat seviyesinde kabin yoksa, asansör iki durak seviyesi arasında durduğunda, kabin kapıları kapalı ve kilitli olmalıdır.
3.2. Asansör kabini, elektrik kesintisi veya aksamın arızalanması hallerinde, kabinin serbest düşmesini veya kumanda edilemeyen yukarı doğru hareketi engelleyen tertibata sahip olmalıdır.
Kabinin serbest düşmesini önleyen tertibat, kabin askı tertibatından bağımsız olmalıdır. Bu tertibat, kabini asansör firması tarafından öngörülen azami süratte ve hesaplanan yükü ile durdurulabilmelidir. Bu tertibat
yardımıyla oluşacak durdurma işlemi, yük şartları ne olursa olsun içindekilere zarar verecek bir ters ivmeye sebebiyet vermemelidir.
3.3. Tamponlar asansör boşluğunun dibi ile kabinin tabanı arasına monte edilmelidir.
Bu durumda, bu Ekin madde 2.2'sinde bahsi geçen serbest boşluk, tamponlar tam kapalı durumdayken ölçülmelidir.
Bu gerek, hareket sistemlerinin tasarımı sebebiyle bu Ekin madde 2.2'sinde bahsi geçen serbest boşluk içine kabinin giremediği asansörlerde uygulanmaz.
3.4. Asansörler, bu Ekin madde 3.2'sinde bahsi geçen tertibat işletme konumunda değilse, harekete geçme imkanı olmayacak şekilde tasarlanmalı ve yapılmalıdır.